Jarenlang was de gang naar de bank de enige route als je als ondernemer geld nodig had. Die tijd is voorbij. Uit de nieuwste cijfers van De Nederlandsche Bank blijkt dat banken nog altijd de grootste financier zijn van het Nederlandse mkb, maar hun aandeel bij kleinere leningen kalft snel af. Onder de 50.000 euro nemen niet-bancaire financiers al een flink deel van de markt over. Dat is niet zomaar een trend, het is een structurele verschuiving in hoe kleine ondernemers hun bedrijf financieren.
Waarom de bank niet meer de eerste stop is
Een bankgesprek voelt voor veel ondernemers als een verplicht nummer: papierwerk, wachttijd, en uiteindelijk vaak een afwijzing omdat je bedrijf te klein of te jong is. Grote banken zijn nu eenmaal ingericht op grotere kredietvolumes, niet op een zzp'er die 15.000 euro nodig heeft voor nieuwe apparatuur. Precies daar zijn de laatste jaren tientallen alternatieve financiers opgestaan die wel scherp kijken naar kleine bedragen. Factoring wint bijvoorbeeld al jaren terrein als snelle manier om vastzittend werkkapitaal los te trekken, zonder dat je een bank nodig hebt.
Fintech-kredietplatforms groeien hard
De cijfers liegen er niet om. Kredietverlening via fintechplatforms groeide in een jaar tijd met 27 procent tot 4,4 miljard euro. Denk aan platforms die binnen een paar dagen een lening beoordelen op basis van je omzetdata in plaats van een uitgebreid ondernemingsplan. Voor een ondernemer die snel moet schakelen, bijvoorbeeld om een grote order voor te financieren, is dat een wereld van verschil met de weken die een traditionele bank nodig heeft.
Het aardige is dat deze platforms niet per se goedkoper zijn dan een bank. Ze zijn vooral sneller en toegankelijker. Je betaalt voor het gemak, en dat is een afweging die je vooraf moet maken, niet achteraf als de rekening binnenkomt.
Voordat je instapt, is het slim om een paar dingen na te gaan:
- Welke effectieve rente reken je uiteindelijk, inclusief kosten die niet in de eerste offerte staan
- Hoe flexibel is de looptijd als je omzet tegenvalt in een kwartaal
- Wordt je omzetdata gekoppeld aan je boekhouding, en wie heeft daar dan toegang toe
- Is er een boeteclausule bij vervroegd aflossen
Wie deze punten vooraf checkt, voorkomt dat het gemak van een snelle toezegging later een dure les wordt.
Crowdfunding als opstap voor kleinere bedragen
Waar fintechkredieten vooral werkkapitaal dekken, is crowdfunding populairder geworden voor specifieke projecten, van een nieuwe winkel tot vastgoedprojecten waar je met een paar honderd euro kunt instappen. Voor ondernemers werkt het twee kanten op: het haalt geld op zonder tussenkomst van een bank, en het bouwt meteen een groep betrokken klanten of investeerders op die het bedrijf een warm hart toedragen. Dat laatste onderschatten veel ondernemers, terwijl het soms waardevoller is dan het opgehaalde bedrag zelf.
Wat de overheid doet om de kloof te dichten
Ook de overheid speelt hierop in. Uit de Financieringsmonitor van het CBS blijkt dat mkb'ers die om financiering vragen, die steeds vaker ook daadwerkelijk krijgen: 93 procent van de aanvragen wordt inmiddels geheel of gedeeltelijk toegekend, tegenover 84 procent in 2019. Regelingen als Qredits en de Borgstelling Mkb-Kredieten zorgen ervoor dat ondernemers die net buiten de bancaire boot vallen, alsnog aan financiering komen. Het is geen wondermiddel, maar het maakt wel dat starters minder snel op het eerste "nee" van de bank hoeven te stranden.
Voor ondernemers die hun bedrijf willen overdragen speelt overigens een heel andere financieringsvraag. De nieuwe regels rond bedrijfsoverdracht raken juist DGA's, en die kunnen bij een overname vaak weer een heel ander schuifpaneel aan financiers nodig hebben dan een startende zzp'er.
Zo kies je zelf de juiste route
De praktische vraag is niet meer "krijg ik een lening", maar "welke financiering past bij wat ik nodig heb". Wil je snel schakelen voor een tijdelijk tekort aan werkkapitaal? Dan is factoring of een fintechkrediet vaak sneller geregeld dan een bankgesprek. Bouw je aan een specifiek project met een duidelijke doelgroep erachter? Dan is crowdfunding het overwegen waard. En val je precies tussen wal en schip omdat je bedrijf nog te jong is voor een bank? Dan loont het om eerst bij Qredits of de KVK-financieringsgids te kijken voordat je ergens anders aanklopt.
Wat opvalt in de nieuwe cijfers is vooral dit: de bank blijft relevant, maar is niet langer het enige gesprek dat je hoeft te voeren. Wie vooraf een paar opties naast elkaar legt, staat sterker aan de onderhandelingstafel, ook bij de bank zelf.
Een concreet voorbeeld maakt het verschil tastbaar. Een horecaondernemer die vorig jaar een tweede vestiging wilde openen, kreeg bij de bank te horen dat de aanvraag minstens zes weken zou duren vanwege de vereiste jaarcijfers van de nieuwe locatie, die er logischerwijs nog niet waren. Via een fintechplatform dat draait op realtime omzetdata van de bestaande zaak, stond het geld binnen tien dagen op de rekening, tegen een net iets hogere rente. Voor een deal die anders aan de neus voorbij zou zijn gegaan, was die extra rente een koopje.
Dat soort keuzes worden makkelijker naarmate je als ondernemer meer opties kent voordat je ze nodig hebt. Wacht niet tot de rekening van een leverancier op je bureau ligt om voor het eerst te ontdekken wat factoring inhoudt, of tot een bank je aanvraag afwijst om te beseffen dat Qredits bestond. De ondernemers die het snelst schakelen, zijn niet degenen met de beste voorwaarden, maar degenen die al wisten waar ze moesten zijn.