Wie dit jaar zijn belastingaangifte invult als ZZP'er, stuit op een behoorlijk verschil ten opzichte van vorig jaar: de zelfstandigenaftrek is gezakt van €2.470 naar €1.200. Dat is een daling van meer dan de helft in één jaar. De overheid voert de afbouw al jaren door, maar de stap in 2026 is de grootste tot nu toe en valt bij veel freelancers harder uit dan verwacht.
Wat is de zelfstandigenaftrek?
De zelfstandigenaftrek is een fiscaal voordeel voor ondernemers die minimaal 1.225 uur per jaar in hun bedrijf steken - het zogenoemde urencriterium. Je trekt het aftrekbedrag af van je belastbare winst in box 1. Over dat lagere bedrag betaal je dan inkomstenbelasting. Hoe hoger de aftrek, hoe minder belasting je afdraagt.
Het instrument bestond al decennia als manier om zelfstandig ondernemen aantrekkelijker te maken. De overheid ziet het inmiddels anders: ZZP'ers zouden structureel te weinig belasting betalen vergeleken met werknemers in loondienst, en de aftrek is het meest directe knopje om aan te draaien.
Hoe snel verdwijnt de aftrek?
De afbouw begon in 2022 met een bedrag van nog €6.310. Sindsdien daalde het elk jaar fors:
- 2022: €6.310
- 2023: €5.030
- 2024: €3.750
- 2025: €2.470
- 2026: €1.200
- 2027: €900 (gepland eindniveau)
Op het eindniveau in 2027 bedraagt de aftrek minder dan een tiende van wat het in 2022 nog waard was. Wie in 2022 begon als ZZP'er met de verwachting lang van dat voordeel te profiteren, heeft inmiddels flink bijgesteld.
Wat kost de halvering je concreet?
Stel dat je dit jaar €45.000 winst draait. In 2025 trok je €2.470 af, in 2026 nog maar €1.200. Over het verschil van €1.270 betaal je nu gewoon inkomstenbelasting.
In de eerste schijf van box 1 betaal je in 2026 een gecombineerd tarief van 36,97%. Dat maakt van die €1.270 extra een belastingrekening van ruim €470 per jaar - meer dan €39 per maand bovenop wat je al afdroeg.
Zit je op een hogere winst en kom je deels in de tweede schijf (49,50%), dan loopt het extra bedrag al snel op naar €600 of meer per jaar. De verlaging treft iedereen, maar wie meer verdient, betaalt ook meer door dit effect.
MKB-winstvrijstelling dempt de schade iets
Na aftrek van de zelfstandigenaftrek mag je nog 13,31% van de resterende winst aftrekken via de MKB-winstvrijstelling. Die vrijstelling is niet afhankelijk van het urencriterium en geldt voor vrijwel alle ondernemers in de inkomstenbelasting.
Dat dempt de klap enigszins: van de €1.270 extra belastbare winst "haalt" de MKB-vrijstelling er nog een kleine €170 vanaf, waardoor de daadwerkelijke extra belastingdruk iets lager uitvalt dan de eerste berekening suggereert. Toch blijft de netto-impact voor de meeste ZZP'ers meer dan €300 per jaar extra ten opzichte van 2025.
Wil je meer weten over hoe je je spaargeld verstandig inzet naast je ZZP-inkomen? Lees ook hoe je passief inkomen opbouwt met dividendbeleggen - een aanpak die veel freelancers combineren met hun zelfstandige inkomsten.
Wat kun je doen om de schade te beperken?
De verlaging is definitief, maar je belastingdruk is niet volledig buiten je invloed. Een paar mogelijkheden die veel ZZP'ers onderbenutten:
- Lijfrentepremies aftrekken. Stortingen op een lijfrenterekening of bankspaarproduct zijn aftrekbaar in box 1. Het maximale jaarbedrag hangt af van je jaarruimte, die je berekent op basis van je inkomen en eventuele pensioenopbouw.
- Zakelijke kosten scherp bijhouden. Telefoon, laptop, vakliteratuur, zakelijk gebruik van je auto en thuiswerkkosten: alles wat aantoonbaar voor je bedrijf is, verlaagt je belastbare winst rechtstreeks. Kleine kostenposten tellen op.
- Urenregistratie bijhouden. Zonder 1.225 uur per jaar verlies je de zelfstandigenaftrek volledig. Een simpele spreadsheet of app is voldoende. Val je net onder de grens, dan kost je dat in 2026 nog altijd €1.200 aan aftrek.
- BV-structuur overwegen. Verdien je structureel meer dan €120.000 per jaar? Dan is het fiscaal steeds aantrekkelijker om via een BV te werken. In een BV betaal je vennootschapsbelasting over je winst (19-25,8%) en dividend bij uitkering, in plaats van direct inkomstenbelasting over je volledige winst.
Voor wie denkt op lange termijn: bekijk ook wat twintig jaar beleggen met een bescheiden inleg kan opleveren. Wie zijn spaargeld niet op een betaalrekening laat staan, compenseert deels wat er aan aftrek verdwijnt.
Reserveer meer voor de aanslag van volgend jaar
Veel ZZP'ers leggen maandelijks een vast percentage van hun omzet opzij voor belasting en BTW. Als je dat percentage niet hebt bijgesteld, is de kans groot dat je bij de aangifte over 2026 voor een onaangename verrassing staat.
Een vuistregel: voeg minstens 1 procentpunt toe aan je reserveringspercentage voor inkomstenbelasting vergeleken met 2025. Bij een jaarwinst van €50.000 is dat al gauw €500 extra die je beter nu in een aparte spaarrekening parkeert dan dat je er volgend jaar mee zit.
De zelfstandigenaftrek verdwijnt niet in één keer, maar het eindpunt nadert snel. Wie zijn financiële structuur nu op orde brengt, staat volgend jaar met minder verrassingen.