Sinds 1 januari 2026 werkt jouw crypto-exchange niet meer alleen voor jou. Bitvavo, Kraken, Coinbase en tientallen andere aanbieders sturen transactiegegevens nu automatisch door naar de Belastingdienst. Geen los zand meer, geen "ze weten het toch niet". De fiscus krijgt het gewoon aangeleverd, ook als je handelt via een buitenlandse exchange.
Wat er per 2026 precies is veranderd
De aanleiding heet DAC8, een Europese richtlijn die is gekoppeld aan het internationale CARF-kader van de OESO. CARF staat voor Crypto-Asset Reporting Framework en regelt dat crypto-aanbieders in ruim veertig landen jaarlijks gegevens over hun klanten delen met de belastingdienst van dat land. Nederland voert dit sinds dit jaar uit. Waar banken en brokers al jaren automatisch rapporteren via een vergelijkbaar systeem voor spaargeld en beleggingen, gold voor crypto lange tijd een gat. Dat gat is nu dicht.
Welke gegevens je exchange nu doorstuurt
Het gaat niet om een vage samenvatting. Exchanges leveren je naam, adres, burgerservicenummer (indien bekend) en een overzicht van transacties en saldi per jaar. Ook overboekingen naar je eigen wallet vallen hieronder, al blijft controle daarop lastiger zodra jij zelf de private keys beheert. Voor de meeste particuliere beleggers die via een gereguleerde exchange handelen, is de data echter compleet: aankopen, verkopen en het saldo op de peildatum staan er allemaal in.
Wat dit betekent voor je box 3-aangifte
Crypto valt in box 3, onder "overige bezittingen", en moet gewaardeerd worden tegen de waarde op 1 januari. De Belastingdienst legt zelf uit dat dit ongeacht de omvang van je bezit geldt: een paar honderd euro aan Bitcoin geef je net zo goed op als een portefeuille van vijf cijfers. Twijfel je over de peildatumwaarde bij een minder liquide token, gebruik dan de koers van een grote exchange op dat moment en bewaar een schermafbeelding als bewijs. Wie onze analyse van de nieuwe box 3-regels al las, weet dat de fiscus toch al feller controleert op kleinere vermogens. Crypto komt daar nu gewoon bovenop.
De boetes als je het fout doet
Wie crypto bewust verzwijgt, riskeert een vergrijpboete die kan oplopen tot 300 procent van de verschuldigde belasting. Bij vermogen in het buitenland, en een exchange in bijvoorbeeld Malta of op de Kaaimaneilanden telt daarvoor, geldt bovendien een navorderingstermijn van twaalf jaar in plaats van de gebruikelijke vijf. Door de automatische gegevensuitwisseling wordt de kans dat een oude, niet-aangegeven positie alsnog opduikt een stuk groter. Beleggers die dachten dat een kleine post op een minder bekende exchange onder de radar bleef, komen daar dus eerder achter dan hen lief is.
Zo bereid je je aangifte voor
Begin op tijd, niet pas in februari als het aangifteformulier opengaat. Download nu al het jaaroverzicht van elke exchange die je gebruikt, ook die ene account waar je twee jaar geleden voor de grap vijftig euro instopte. Gebruik een portfolio-tracker om saldi op de peildatum te bundelen als je op meerdere platforms zit. Beleg je ook via DeFi-protocollen of ontvang je staking-rewards, schakel dan een fiscalist in, want die inkomsten vallen soms buiten box 3 en moeten anders worden aangegeven. Wie nog twijfelt of crypto wel bij het eigen risicoprofiel past, kan ons artikel over crypto als onderdeel van je spaargeld er nog eens op naslaan voordat de aangifte een rol gaat spelen.
Ook bij een klein bedrag is dit nu al relevant
Het idee dat de Belastingdienst crypto niet kon volgen, klopte misschien tot een paar jaar geleden. Met CARF en DAC8 is dat voorbij, en de AFM wijst er zelf op dat het toezicht op de cryptosector snel verandert nu partijen verplicht worden zich aan Europese regels te houden. Wie voor het eerst crypto koopt via Bitcoin of Ethereum, doet er goed aan meteen een eigen administratie bij te houden in plaats van te vertrouwen op het jaaroverzicht van de exchange alleen. Dat overzicht komt namelijk ook bij de fiscus terecht, en het is een stuk prettiger als jouw eigen cijfers daarmee overeenkomen.